Lode Godderis, CEO van externe preventiedienst IDEWE en professor Arbeidsgeneeskunde aan de KU Leuven, lanceert vandaag zijn Manifest Re-integratie. Daarin legt Godderis, tevens auteur van het boek \u2018Werken is genezen\u2019, vijf broodnodige denkshifts op tafel om eindelijk het torenhoge langdurig ziekteverzuim \u2013 de teller staat op een half miljoen \u2013 terug te dringen. Want alle goedbedoelde initiatieven rijden zich nog te vaak vast in decennialang opgebouwde systeemfouten.<\/p>\n
In het manifest roept Lode alle actoren \u2013 ook beleidsmakers \u2013 op om daar komaf mee te maken, zodat onze economie eindelijk de kentering inzet richting geslaagde en duurzame re-integratie van zieke werknemers. \u201cAan goede wil geen gebrek, maar zolang ons denken over re-integratie zich blijft vastrijden in dezelfde hardnekkige systeemfouten, zullen veel te veel werknemers en werkgevers \u2013 en onze economie en verzorgingsstaat \u2013 bl\u00edjven lijden onder de uitzichtloze ziekteverzuimsituaties.\u201d<\/em><\/p>\n Het aantal langdurig zieken (dat zijn werknemers die langer dan een jaar afwezig zijn wegens medische redenen) neemt sinds 2008 onafgebroken toe en schommelt vandaag volgens het RIZIV rond de 500.000. Het Federaal Planbureau waarschuwt bovendien dat dat cijfer, bij ongewijzigd beleid, tegen 2035 zal oplopen tot bijna 600.000. Volgens de Hoge Raad voor de Werkgelegenheid is Belgi\u00eb ook Europees koploper in het aandeel personen dat wegens ziekte of invaliditeit inactief is.<\/p>\n \u201cDit heeft allemaal een gigantische impact op tal van niveaus\u201d<\/em>, zegt Lode Godderis. \u201cIn de eerste plaats op mensen: zowel op het welzijn van de zieke werknemers als op de werkdruk van hun werkende collega\u2019s. Maar ook economisch, op de performantie van de betrokken bedrijven en de gezondheid van onze algehele economie. En ten slotte zet het ook onze verzorgingsstaat onder druk. Dat dit niet kan blijven duren, daar is iedereen het over eens. Maar zolang het enkel bij dat besef en goede bedoelingen blijft, en we ondertussen dezelfde fouten blijven maken, zullen we er nooit in slagen om het langdurig ziekteverzuim structureel terug te dringen.\u201d<\/em><\/p>\n Daarom legt Godderis vijf denkshifts op tafel die alle actoren \u2013 werknemers, werkgevers, hulpverleners en beleidsmakers \u2013 moeten maken: \u201cLaat 2024, zeker met de nieuwe regeringen die nu gevormd worden, het jaar zijn waarin we het tij eindelijk keren.\u201d<\/em><\/p>\n Het probleem: Neem nu ons denken over ziekteverzuim in het algemeen: van zodra iemand uitvalt, vertrekken alle stappen richting re-integratie vanuit de beperkingen die de ziekte of handicap veroorzaakt \u2013 vaak moet je die zelfs officieel laten erkennen v\u00f3\u00f3r je hulp kan krijgen.<\/p>\n \u201cDat werkt niet alleen stigmatiserend, wat de drempel richting het zoeken van hulp verhoogt, maar werkt ook het zoeken naar een jobinvulling tegen\u201d<\/em>, duidt Godderis. \u201cDie moet immers aansluiten bij je mogelijkheden, en niet de beperkingen. Alle actoren moeten dus bij alle steunmaatregelen rond re-integratie dus zo vroeg mogelijk in het proces vertrekken vanuit wat de pati\u00ebnt wel kan, in plaats van niet kan.\u201d<\/em> Het probleem: In 2017 brak Lode in het boek \u2018Werken is Genezen\u2019 (Lannoo) al een lans voor de erkenning van de positieve invloed van werken op het genezingsproces. Vandaag stelt hij echter nog steeds vast dat veel hulpverleners, werkgevers en werknemers er nog steeds vanuit gaan dat je pas weer aan de slag kan na volledige genezing.<\/p>\n Lode Godderis: \u201cDit binaire denken \u2013 \u2018je bent ofwel helemaal niet ofwel volledig arbeidsgeschikt, en je gaat meteen over van het ene naar de andere\u2019 \u2013 is \u00e9\u00e9n van de meest problematische misvattingen\u201d<\/em>, duidt Godderis. \u201cEerst en vooral omdat mensen daardoor veel langer dan nodig volledig afgesneden blijven van de werkvloer (wat de kans op succesvolle re-integratie sterk verkleint), maar ook omdat mensen er meestal net trager door genezen in plaats van sneller. Want werken, bijvoorbeeld via deeltijdse heropstart, heeft zoveel heilzame effecten op het genezingsproces: je bent weer deel van een groep, hebt een doel, krijgt waardering, wordt uitgedaagd, voelt je weer nuttig voor de maatschappij\u2026: dat is in de meeste gevallen net b\u00e9ter dan de hele dag thuis zitten.\u201d<\/em><\/p>\n Het probleem: Valt iemand uit, dan gaat die naar de dokter voor een briefje \u2013 het bewijs \u2013 en wordt de afwezigheid via een berichtje aan de werkgever gemeld: zo gaat het in de overgrote meerderheid van de gevallen. Maar ook dat is volgens Lode een contraproductieve reflex met het oog op latere re-integratie.<\/p>\n \u201cHet idee dat het ziektebriefje onrechtmatig ziekteverzuim tegengaat is ten eerste achterhaald \u2013 afschaffing leidt ni\u00e9t tot meer verzuim. Maar vooral: door die obsessie met controle verliezen we uit het oog dat de werknemer eigenlijk hulp nodig heeft. Maar een \u2018ik ben ziek en hier is mijn briefje\u2019-bericht naar HR slaat die deur net toe. Een veel beter systeem zou zijn dat de werknemer de afwezigheid telefonisch aan de directe leidinggevende meldt: d\u00e1t is zinvolle connectie die beide partijen toelaat om met begrip voor elkaar de ernst van de uitval te bespreken en, wanneer een langere afwezigheid dreigt, meteen maar zonder forceren de dialoog rond latere re-integratie op te starten.\u201d<\/em> Het probleem: Het landschap van de hulpverleners in re-integratie is ingewikkeld en onduidelijk. Niet enkel voor pati\u00ebnten en werkgevers, maar zelfs voor de verschillende hulpverleners. Zo verwijzen huisartsen nog steeds te weinig door naar de arbeidsarts bij uitval van een pati\u00ebnt op het werk.<\/p>\n \u201cNochtans is dat een even cruciale specialist bij werkuitval als een dermatoloog bij huidaandoeningen. De arbeidsarts is bij uitstek de geschikte actor om de terugkeer naar het werk te begeleiden \u2013 ofwel bij de huidige werkgever in dezelfde of een andere rol, ofwel zelfs naar een totaal nieuwe functie elders. Onderzoek toont dat hoe sneller de arbeidsarts wordt aangehaakt, hoe groter de kans wordt op een geslaagde re-integratie. In heel veel domeinen van de algemene gezondheidszorg loopt dit samenspel al heel goed, en we kunnen echt niet langer aanvaarden dat het in dit domein zo mank blijft lopen.\u201d<\/em><\/p>\n Hoe die samenwerking precies kan gerealiseerd worden, duidt Godderis in het volledige manifest.<\/p>\n Het probleem: In de huidige setting van arbeidsgeneeskunde en re-integratie ondergaat iedereen een uniforme procedure. In plaats van zorg of begeleiding te bieden op basis van persoonlijke behoeften, cre\u00ebren we ineffici\u00ebntie en een beperking van middelen en beschikbare capaciteit.<\/p>\n \u201cWe moeten focussen op een effici\u00ebnte en effectieve aanpak, waarbij de beschikbare middelen optimaal worden benut en er op maat gemaakte ondersteuning kan worden geboden. Alleen staat de verouderde wetgeving waarin externe preventiediensten hun werk moeten doen ons nog te vaak in de weg. Neem nu periodieke onderzoeken: wettelijk gezien mo\u00e9ten die door de (arbeids)arts worden uitgevoerd, terwijl die perfect door verpleegkundigen gedaan kunnen worden, mits goede opleiding, begeleiding en duidelijke regels rond supervisie van de arbeidsarts als eindverantwoordelijke. Daarbij zitten we nog met een krappe arbeidsmarkt, die ook geldt voor preventie-adviseurs en verpleegkundigen, en een toename van taken zonder dat de financi\u00eble middelen mee-evolueren. We hebben dus nood aan een evolutie waarin we meer kunnen delegeren, wat meer broodnodige tijd vrijmaakt voor onze arbeidsartsen.\u201d<\/em><\/p>\n \u201cDe moeizame re-integratie van langdurig zieken is \u00e9\u00e9n van d\u00e9 economische en welzijnsuitdagingen van dit decennium\u201d<\/em>, sluit Godderis af. \u201cMaar eentje die we aankunnen: de oplossingen liggen er, het is een kwestie van ze met z\u2019n allen te zien en ze te benutten. Laat ons daar allemaal samen, van micro- tot macroniveau, aan werken.\u201d<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Lode Godderis, CEO van externe preventiedienst IDEWE en professor Arbeidsgeneeskunde aan de KU Leuven, lanceert vandaag zijn Manifest Re-integratie. Daarin legt Godderis, tevens auteur van het boek \u2018Werken is genezen\u2019, vijf broodnodige denkshifts op tafel om eindelijk het torenhoge langdurig […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":12200,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3,4],"tags":[223,1303,2666,353,64,33],"yoast_head":"\nShift 1: Van \u2018wat kan men niet\u2019 naar \u2018wat kan men wel\u2019<\/em><\/strong><\/h3>\n
\n\u201cWerken is in vele gevallen veel beter voor het herstel dan thuis zitten. Als we mensen pas re-integreren na volledige genezing, gebeurt dat te laat en met grotere kans op heruitval.\u201d<\/em><\/p>\nShift 2: van \u2018wel of niet kunnen werken\u2019 naar \u2018werken is genezen\u2019<\/em><\/strong><\/h3>\n
Shift 3: Van controle naar connectie<\/em><\/strong><\/h3>\n
\n\u201cIn tal van zorgdomeinen loopt het samenspel tussen hulpverleners al goed – we kunnen echt niet blijven aanvaarden dat het qua re-integratie zo mank blijft lopen.\u201d<\/em><\/p>\nShift 4: van \u2018eiland\u2019- naar \u2018archipel\u2019-mentaliteit<\/em><\/strong><\/h3>\n
Shift 5: van equality naar equity<\/em><\/strong><\/h3>\n
Samen ziekteverzuim een halt toeroepen<\/em><\/strong><\/h3>\n