Wat is nu eigenlijk de beste arbeidsorganisatievorm? Hoe bereik je tegelijk de hoogst mogelijke ondernemingsperformance en de grootst mogelijke levenskwaliteit voor de medewerkers? De Europese Unie heeft veel middelen over om het antwoord te kennen want Eurofound publiceerde dit jaar de resultaten van een brede enqu\u00eate die onder meer ook deze vraag wil beantwoorden.
\nPeoplesphere ging hiervoor te rade bij Gijs van Houten. Deze Nederlandse sociale wetenschapper is als Research Officer in de ‘Working Conditions and Industrial Relations Unit’ van Eurofound een van de auteurs van de recente studie ‘Workplace practices: Patterns, performance and wellbeing’. Dat is een van de gedetailleerde analyserapporten die voortvloeien uit het derde globaal Europees bedrijvenonderzoek van Eurofound in 2013.<\/p>\n
\u201cEr werd toen, tijdens het herstel van de Europese crisis, bij meer dan 30.000 bedrijven en organisaties gepeild naar de werkomstandigheden en de werkplaatsinnovatie, het personeelsbeheer, de vormen van werknemersmedezeggenschap en de sociale dialoog<\/em>\u201d begint van Houten.\u201d De enqu\u00eate werd afgenomen bij het management. Ook de werknemersvertegenwoordigers bij ruim 9000 bedrijven werden ge\u00ebnqu\u00eateerd<\/em>.\u201d Daaronder waren er 1.100 Belgische en evenveel Nederlandse bedrijven. Voor zijn deelstudie beperkte Gijs Van Houten zich tot de private profit organisaties met tien of meer medewerkers, met uitzondering van de landbouw.<\/p>\n Vijf types ondernemingen In het eindverslag onderscheidt Eurofound 5 soorten ondernemingstypes die grotendeels overeenkomen met beschrijvingen uit de academische literatuur maar toch in de eerste plaats gebaseerd zijn op onze empirische verwerking van hun kenmerken en werkpraktijken. Dat brengt Gijs van Houten meteen bij zijn kernboodschap en het antwoord op onze basisvraag: \u201cParticipatie van werknemers, zowel rechtstreeks als via vertegenwoordiging, is h\u00e9t noodzakelijk ingredi\u00ebnt van de beste arbeidsorganisatievorm. Om het best te scoren moeten bedrijven dus uitgebreid investeren in de medezeggenschap van hun medewerkers. Vooral op rechtstreekse wijze, maar ook via de vertegenwoordigende organisaties<\/em>.\u201d<\/p>\n Onder deze noemer groepeert Eurofound de organisaties met deze kenmerken: een gezamenlijke besluitvorming over dagelijkse taken, een matig gestructureerde interne organisatie, beperkte investeringen in personeelsbeheer maar uitgebreide praktijken in verband met rechtstreekse medezeggenschap. Dit type, goed voor slechts 12% van de bevraagde ondernemingen, scoort het beste van allemaal, zowel voor \u2018bedrijfsperformance’ als voor \u2018welzijn op het werk\u2019. Het heeft veel gemeen met wat wij \u201cde lerende organisatie\u201d noemen.<\/p>\n Hier zien we top-downbesluitvorming over de dagelijkse taken, een in hoge mate gestructureerde interne organisatie, hoge investeringen in personeelsbeheer en uitgebreide praktijken in verband met directe en indirecte medezeggenschap. Dit type van de \u201chigh performance workplaces\u201d, dat goed is voor 30% van het totaal, komt meer voor bij grotere en meer gestructureerde ondernemingen. Het scoort vooral wat betreft \u2018prestatie van het bedrijf\u2019 bij de besten. Dit type heeft een hoge mate van samenwerking met andere bedrijven en outsourcing, een top-downbesluitvorming over dagelijkse taken, een matig gestructureerde interne organisatie, gematigde investeringen in personeelsbeheer en weinig directe en indirect medezeggenschap.<\/p>\n Hier zien we top- downbesluitvorming over dagelijkse taken, weinig samenwerking met andere bedrijven en weinig outsourcing, een in hoge mate gestructureerde interne organisatie, gematigde investeringen in personeelsbeheer en een matig ondersteunde directe en indirecte medezeggenschap.<\/p>\n Dit laatste type heeft een top-downbesluitvorming over dagelijkse taken, een matig gestructureerde interne organisatie, nauwelijks personeelsbeheer en weinig directe of indirecte medezeggenschap. Gijs van Houten vestigde tenslotte ook nog onze aandacht op enkele andere relevante cijfers uit zijn onderzoek: \u201c13% van de ondernemingen bieden de medewerkers geen enkele opleiding en slechts een kleine groep van ondernemingen hebben een allesomvattende aanpak. De meerderheid van de bedrijven biedt ten minste enkele van hun werknemers betaald verlof voor opleiding (71%) of opleiding op de werkplek (73%). De sociale dialoog functioneert goed in een vrij groot aantal bedrijven. Maar er is, zeker ook in Belgi\u00eb, een omvangrijke groep waar een tekort aan HR-middelen en een gebrek aan wederzijds vertrouwen de waarschijnlijkheid van syndicale acties verhoogt. In Belgi\u00eb gaat het zelfs om 32% van de bedrijven tegen een Europees gemiddelde van 23%. In 73% van de bedrijven wordt in teamverband gewerkt. In 32% van die bedrijven werkt een deel van het personeel in meer dan een team tegelijk. In 67% van de bedrijven rouleren ten minste enkele werknemers hun taken met andere werknemers. Slechts in 20% van de bedrijven bestaan er autonome teams. In 40% van de bedrijven besluiten werknemers en managers gezamenlijk over dagelijkse taken. In slechts 6% van de bedrijven nemen werknemers dergelijke beslissingen zelf. Bedrijven maken in toenemende mate gebruik van flexibele arbeidstijdregelingen en deeltijdwerk: in 2013 bood 66% van de bedrijven ten minste enkele van hun werknemers de mogelijkheid van flexibele werktijden en had 69% ten minste \u00e9\u00e9n werknemer die in deeltijd werkte<\/em>.\u201d<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Eurofound, voluit de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden, is een tripartiet agentschap van de Europese Unie met vestigingen in Dublin en Brussel. In het lopende vierjarenprogramma ‘Van crisis naar herstel: beter ge\u00efnformeerd beleid voor een concurrerend […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[9],"tags":[],"yoast_head":"\n
\n\u201cWat ons vooral interesseerde was de relatie tussen de manier waarop bedrijven intern georganiseerd zijn enerzijds en het algemeen gevoel van welbevinden en de economische ondernemingsperformance anderzijds. Daarvoor moesten we natuurlijk ook peilen naar de bestaande organisatiekenmerken en hoe die eigenschappen verdeeld zijn over de verschillende sectoren, grootteordes en landen<\/em>.\u201d
\nDe Eurofound-bevraging behandelde daarom deze 9 domeinen:
\n\u2022 Samenwerking en outsourcing
\n\u2022 Interne organisatie en informatiemanagement
\n\u2022 Wijze van besluitvorming
\n\u2022 Rekrutering en carri\u00e8reontwikkeling
\n\u2022 Training en opleiding
\n\u2022 Flexibiliteit van de arbeidstijd
\n\u2022 Variabele vergoedingen
\n\u2022 Rechtstreekse werknemersparticipatie
\n\u2022 Sociale dialoog<\/p>\nDe karakteristieken van de vijf organisatietypes die de onderzoekers uit alle antwoorden konden destilleren:<\/h2>\n
1. \u201cInteractief en betrokkenheid stimulerend\u201d<\/h3>\n
2. \u201cSystematisch en betrokkenheid stimulerend\u201d<\/h3>\n
\nVan Houten nuanceert meteen: \u201cDeze beide succesvolle organisatietypes bieden natuurlijk geen garantie op zich. Het bereiken van alle mogelijke win-win-resultaten voor bedrijf en werknemer is nooit vanzelfsprekend, zelfs niet als alle voorwaarden vervuld zijn. En van alle bedrijven in die twee types scoort maar de helft bovengemiddeld goed<\/em>.\u201d
\nDan resteren er ons de meerderheid van de bedrijven die aansluiten op een van de drie andere typologie\u00ebn die duidelijk een minder grote kans hebben om goed te scoren qua ondernemingsperformance en\/of werknemerswelbevinden.<\/p>\n3. \u201cExtern gericht\u201d (25% van de cases):<\/h3>\n
4. \u201cTop-down en intern gericht (21%)\u201d:<\/h3>\n
5. \u201cPassief management (12%)\u201d:<\/h3>\n
\nNu valt op dat deze bovenstaande Europese percentages nagenoeg identiek zijn met de Belgische. Qua arbeidsorganisatie is Belgi\u00eb in Europa een middenmotor (16de op 28 landen) terwijl Finland, Zweden, Oostenrijk en Denemarken de dans leiden met het grootste aandeel van succesrijke organisatietypes.<\/p>\nTer conclusie<\/h2>\n