De beperking van de werkloosheidsuitkering in de tijd is een van de grootste arbeidsmarktuitdagingen van vandaag. Beleidsmakers, parlementsleden, sociale partners, academici en lokale actoren zijn op zoek naar de beste manier om met deze uitdaging aan de slag te gaan. Daarom bracht de SERV afgelopen dinsdag bijna 100 deelnemers uit verschillende hoeken samen om het debat te voeden met kennis, onderzoek en reflectie.

Uitstroom na einde werkloosheidsuitkering: wat zeggen de cijfers?

Philip Verwimp (HIVA – KU Leuven en ULB) analyseert de stopgezette werkloosheidsuitkeringen. Waar de allereerste cijfers nog wezen op een massale verschuiving naar het leefloon en de ziekteverzekering, geven recentere golven een genuanceerder beeld weer. De cijfers tonen dat de impact sterk varieert per opeenvolgende groep: omdat latere groepen dichter bij de arbeidsmarkt staan en vaker samenwonen, stijgt de uitstroom naar werk en daalt de doorstroom naar het leefloon. In grotere steden stromen personen waarvan de werkloosheidsuitkering werd stopgezet, wel aanzienlijk meer door naar een leefloon.

Eva Van Belle (Vrije Universiteit Brussel) gaat in op de situatie van langdurige werkzoekenden en verduidelijkt waarom ze moeilijk te activeren zijn. De belangrijkste boodschap is dat louter focussen op financiële prikkels of ‘work-first’-maatregelen weliswaar snel tot werk leidt, maar vaak resulteert in precaire banen van lage kwaliteit. Voor een duurzame uitstroom naar de arbeidsmarkt is het vooral belangrijk om vroeg te activeren. Activering vraagt volgens haar een mix tussen financiële prikkels en actieve begeleiding.

Jonas Wood (Universiteit Antwerpen) toont aan dat deelname aan activerende acties rendeert voor de uitstroom naar werk van (langdurig) werkzoekenden. Daarbij is het belangrijk om in te zetten op ‘evidence-based matchmaking’ en direct contact te leggen met zowel werkzoekenden als werkgevers. Daarnaast argumenteert hij ook dat aanklampende activering niet kan zonder een sterk, inclusief flankerend beleid. Pas wanneer structurele drempels — zoals het tekort aan toegankelijke kinderopvang — vooraf worden weggenomen, kunnen kwetsbare groepen duurzaam doorstromen naar de arbeidsmarkt.

Tot slot reflecteerden SERV-voorzitter Frank Beckx en SERV-ondervoorzitter Miranda Ulens vanuit werkgevers- en werknemersperspectief op de onderzoeksresultaten. Ze benadrukten het belang van:

• VDAB als partner van werkzoekenden én werkgevers
• blijven investeren in opleiding
• vroege én duurzame activering
• zinvolle dienstverlening in elke stap van het traject
• een stabiel werkingskader voor partnerwerking
• integrale dienstverlening via samenwerking met partners

De grote belangstelling in dit thema geeft aan dat er nood is aan kennis, onderzoek en dialoog. We kijken ernaar uit om hier verder mee aan de slag te gaan binnen het Vlaams sociaal overleg!

Bron: SERV