Driekwart van de Belgische kmo’s (bedrijven tot 250 werknemers) geeft aan dat het begrotingsakkoord van december een impact heeft op hun verloningsbeleid. Vier op tien kmo’s hebben geen budgettaire ruimte voor extra’s in 2026. Qua nieuwe accenten zijn er een paar verschuivingen. Maaltijdcheques zijn nu het populairste nieuwe accent: één op vier kmo’s wil het bedrag verhogen. Vier op tien kmo’s zien helemaal geen budgettaire ruimte voor extra’s.

Belgische kmo’s staan in 2026 voor een uitdaging: medewerkers belonen binnen een strak loonbeleid. Met een loonnorm van 0% en automatische indexering is er weinig ruimte voor klassieke loonsverhogingen. Toch zoeken kmo’s naar alternatieven.

Maaltijdcheques op nummer één

Bijna vier op 10 kmo’s zien geen budgettaire ruimte voor nieuwe accenten in 2026. Éen op vijf wijst expliciet naar de 0%-loonnorm als reden. Wie toch ruimte vindt, zet deze nieuwe accenten qua verloning in de top vijf:

• Maaltijdcheques: 25%
• Geschenken (zoals eindejaarsgeschenken): 11%
• Nieuwe bonussen (individueel of collectief): 10%
• Loonsverhoging buiten index: 10%
• Mobiliteitsbudget: 8%

Bedrijfsfietsen (5%) en cafetariaplannen (4%) volgen op afstand. Sector en organisatiegrootte spelen een rol: mobiliteitsbudget en bonussen zijn vooral populair bij grotere kmo’s, terwijl geschenken vaker voorkomen bij kleinere kmo’s.

Vergeleken met vorig jaar valt vooral de stijgende interesse voor maaltijdcheques op: in 2025 is dit meer dan verdubbeld tegenover eind 2024 (11%). Ook in september was die trend al zichtbaar. Tegelijk neemt de belangstelling voor bedrijfswagens en winstdeelname af: bedrijfswagens dalen van 6% naar 3%, winstdeelname van 4% naar 2,5%.
Kwart ziet voordeel in collectieve bonus of combinatie
Bijna één op drie kmo’s geeft de voorkeur aan individuele bonussen. Ongeveer één op vijf gaat voor winstpremies voor iedereen bij winst, terwijl één op zeven een collectieve bonus verkiest. Een kleine groep (10%) combineert beide systemen. Vooral dienstensectoren (tertiaire en quartaire sector) tonen interesse.

Met de loonnorm op 0%, staat meer dan een kwart van de kmo’s (eerder of zeer) open voor een collectieve bonus. Toch lopen de meningen uiteen: bijna één op vier ziet dit helemaal niet zitten. Vooral kmo’s uit de secundaire sector en bedrijven met veel arbeiders tonen minder interesse voor een collectieve bonus volgens CAO 90.

Beloningscriteria, aanpast aan eigen doelen

Kmo’s die belonen met collectieve bonussen, doen dat aan de hand van criteria die belangrijk zijn voor de eigen organisatie, om zo te kunnen bijsturen in de gewenste richting:
Voor bijna zeven op tien kmo’s die openstaan voor een collectieve bonus, spelen financiële resultaten zoals omzetgroei of kostenreductie het vaakst een rol (69%).

Daarna volgen:

• Productiviteit en efficiëntie (44%) – productievolume of foutenmarge
• Kwaliteit en klantentevredenheid (41%) – betrouwbaarheid van leveringen of klachtenbeheersing
• HR en welzijn (34%) – met het oog op het verminderen van ziekteverzuim en arbeidsongevallen
• Innovatie en procesverbetering (30%)

Duurzaamheid en ESG (14%) – afvalbeheer, CO2-reductie, energie-efficiëntie: één op zeven kmo’s maakt hiervan een werkpunt.

Impact van begrotingsakkoord op personeelsbeleid

Kmo’s melden impact op verschillende fronten van hun HR-beleid. Driekwart ziet gevolgen voor het loonbeleid (centenindex, maaltijdcheques, mobiliteitsbudget). Daarnaast ervaart bijna de helft (47%) druk op naleving van nieuwe regelgeving (legal compliance), terwijl 45% veranderingen verwacht in werkorganisatie, flexibiliteit en strategische planning.

Anneleen Verstraeten, kmo-adviseur bij SD Worx vat het onderzoek samen: “Voor kmo’s wordt 2026 een jaar van complexiteit en keuzes. Hoe realiseer je maximale impact met minimale middelen? Dat kan enkel door slimme, strategische en vaak creatieve beslissingen in het verloningsbeleid. Niet de grote bonussen, maar kleinere accenten maken een groot verschil: één op vier kmo’s kijkt bijvoorbeeld naar maaltijdcheques en bijna één op tien ziet flexibele beloningsvormen wel zitten. Ook met kleine stukjes maak je een sterke puzzel. Het blijft belangrijk om als kmo de mogelijkheden van maximale impact te onderzoeken en je eigen creatieve accenten te leggen.”

“Verloning in 2026: kmo’s moeten schipperen tussen verwachtingen van medewerkers en budgettaire krapte; verhoging maaltijdcheques zijn meest populair als nieuw accent voor 2026, maar ook winstpremie, collectieve bonussen en flexibele verloning zijn mogelijk bij 0% loonnorm”, concludeert Anneleen Verstraeten.

Bron: SD Worx – driemaandelijkse bevraging bij 535 kmo’s.