Na twee jaar intensief onderhandelen heeft de International Labour Organization (ILO) verdrag nr. 193 over waardig werk in de platformeconomie goedgekeurd. De nieuwe internationale norm toont aan waartoe het tripartiete overleg (tussen werkgevers, werknemers en overheden) in staat is, ondanks de sterk uiteenlopende standpunten waarmee de onderhandelingen van start gingen.
Een evenwichtig compromis

De goedkeuring van het verdrag creëert een internationaal kader voor een sector in volle ontwikkeling. Het nieuwe verdrag:

• erkent expliciet zelfstandige arbeid;
• respecteert de nationale wetgeving voor de kwalificatie van arbeidsrelaties;
• zorgt voor een evenwicht tussen de bescherming van werknemers en de behoeften van ondernemingen.

De definitieve tekst weerspiegelt een evenwicht tussen de noodzaak om mensen die actief zijn in de platformeconomie passend te beschermen en de behoefte om de flexibiliteit en de kansen die dat economische model kenmerken, te behouden. Het verdrag onderstreept de slagkracht van het tripartiete sociale overleg om de uitdagingen van een veranderende arbeidswereld aan te pakken.

Het VBO is vooral tevreden dat het verdrag geen vermoeden van werknemerschap oplegt en dat het erkent dat de platformeconomie een diverse sector is, waarin zowel werknemers als zelfstandigen actief zijn. De tekst laat de lidstaten zo de mogelijkheid om, overeenkomstig hun eigen wetgeving en nationale criteria, te bepalen welk professioneel statuut van toepassing is.

Die benadering komt tegemoet aan een van de belangrijkste bekommernissen van de werkgeversbank tijdens de onderhandelingen: voorkomen dat een uniforme regelgeving voorbijgaat aan de diversiteit van economische modellen, juridische systemen en specifieke nationale contexten. Werkgevers wezen er tijdens de onderhandelingen geregeld op dat de platformeconomie de toegang tot de arbeidsmarkt vergemakkelijkt voor een brede groep mensen, innovatie aanjaagt en nieuwe economische kansen creëert.

Door de gevoeligheid van het onderwerp en de meningsverschillen die tijdens overleg naar voren kwamen, kon alleen het verdrag worden aangenomen.

Wel een verdrag, geen aanbeveling

Aanvankelijk wilde de ILO tegelijk een verdrag en een aanbeveling goedkeuren. Na wekenlange onderhandelingen kon uiteindelijk alleen het verdrag worden aangenomen als gevolg van de gevoeligheid van het onderwerp en de meningsverschillen die tijdens het tripartiete overleg naar voren kwamen. Het verdrag behandelt wel de belangrijkste kwesties en vormt voortaan de eerste internationale norm die een kader biedt voor de regulering van digitale arbeidsplatformen.

Volgende stappen

De goedkeuring van het verdrag betekent echter niet dat het proces is afgerond. Zoals elk ILO-verdrag moet ook dit verdrag nu door de lidstaten worden onderzocht met het oog op een eventuele ratificatie.

Bron: ILO – VBO