3 op de 4 zelfstandigen vrezen dat het nieuw pensioenbeleid, met de invoering van een pensioenbonus sinds 1 januari en een pensioenmalus vanaf 2027, hun pensioenrechten onder druk zet. 1 op de 5 is bovendien nog niet vertrouwd met de impact van het geplande bonus-malussysteem. Toch fnuiken de pensioenmaatregelen de motivatie van de meeste zelfstandigen niet: driekwart geeft aan dat hun goesting om te ondernemen op peil blijft.

Begin dit jaar werd het nieuw bonussysteem voor de pensioenen ingevoerd. Daarbij kunnen werknemers en zelfstandigen vanaf dit jaar al beginnen met de opbouw van deze nieuwe pensioenbonus. Daarnaast behouden diegenen die nog een bonus hebben opgebouwd in 2025, deze bonus ook. Daartegenover staat ook een pensioenmalus die pas in 2027 in werking zal treden. Zelfstandigen maken zich zorgen over dat nieuw pensioenbeleid, zo blijkt uit een recent onderzoek van Acerta bij meer dan 1.800 zelfstandigen in hoofdberoep. Maar liefst driekwart (74,3%) geeft aan zich zorgen te maken over de nieuwe maatregelen, en bijna de helft (49,6%) ervaart minstens af en toe stress over zijn toekomstige pensioenvoorziening.

Zo’n 4 op de 10 bevraagde zelfstandigen (42,3%) vinden de geplande pensioenmalus voor zelfstandigen een eerlijk systeem. Bijna een kwart (23,9%) vindt het systeem te streng. Opvallend is dat 1 op de 5 ondernemers nog helemaal niet op de hoogte is van de nieuwe maatregelen. Specifiek over de pensioenbonus zijn de meningen sterk verdeeld: 39,4% vindt de vooropgestelde bonus onvoldoende aantrekkelijk, terwijl 33,5% de bonus juist beschouwt als een goede stimulans om langer te blijven doorwerken.

Ondanks de onzekerheid over het nieuw systeem, ontneemt het de moed bij zelfstandigen om te ondernemen niet. Meer dan driekwart (75,5%) geeft aan dat ze door de nieuwe bonus en latere invoering van de malus niet minder gemotiveerd zijn om te blijven ondernemen. ​

Olivia Legradi, experte Starters & Zelfstandigen bij Acerta: “Zelfstandigen die hun pensioenleeftijd naderen, zijn weliswaar duidelijk beter op de hoogte van het bonus-malussysteem dan jongere zelfstandigen, maar ook binnen de oudere deelgroep heeft nog altijd 13% er niet van gehoord. We zien in de praktijk dat veel ondernemers een afwachtende houding aannemen: ze worden noch koud, noch warm van de maatregelen en vrezen vooral dat hun eigen pensioenvoorziening op de helling komt te staan. Maar liefst de helft ervaart stress over de onzekerheid wanneer ze nu precies met pensioen kunnen gaan zonder financieel afgestraft te worden. Desondanks zijn er ook heel wat positieve signalen. Zelfstandigen laten zich niet afschrikken en blijven momenteel gemotiveerd om hun job met veel passie te vervullen, ongeacht de nieuwe pensioenmaatregelen.”

Voor zelfstandigen die hun pensioen extra willen versterken, biedt het Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen (VAPZ) een interessante oplossing. Vanaf dit jaar gelden ook daar nieuwe regels zoals een verhoging van de bijdragepercentage en toegang voor zelfstandigen in bijberoep.

Bron – Acerta voerde een gerichte pensioenbevraging uit bij haar klanten in Vlaanderen, zelfstandigen in hoofdberoep. Meer dan 1.800 respondenten namen deel. De grootste groep (45%) behoort tot de leeftijdscategorie 50 tot 60 jaar, gevolgd door 60-plussers (28%) en zelfstandigen jonger dan 50 jaar (27%). Het aandeel mannen bedraagt 63%, tegenover 37% vrouwen. De deelnemers zijn actief in uiteenlopende sectoren: 35% is vrij beroeper, 29% werkt in de handel, 17% in de nijverheid, 10% in de dienstensector en 9% in de landbouw. Wat hun loopbaan betreft: 33% is al meer dan 30 jaar actief als zelfstandige, 24% tussen 20 en 30 jaar, 29% tussen 10 en 20 jaar en 14% minder dan 10 jaar. De meerderheid (72%) werkt zonder personeel, 10% heeft één werknemer, 12% werkt met twee tot vijf werknemers en 6% heeft meer dan vijf werknemers.