De toename van het aantal werkzoekenden in combinatie met een afname van het aantal vacatures zorgt de laatste jaren voor een iets minder krappe arbeidsmarkt in Vlaanderen. In december 2025 steeg het aantal niet-werkende werkzoekenden met 7% t.o.v. 2024. Opvallend is de sterke procentuele groei bij werkzoekenden met een korte afstand tot de markt (+17%) en bij hooggeschoolde starters (+30%).

Daarnaast daalt het aantal vacatures dat rechtstreeks gemeld wordt aan VDAB voor het derde jaar op rij, weliswaar na een uitzonderlijke piek in 2022. In 2025 ontving VDAB 9% minder vacatures dan in 2024. De huidige arbeidsmarkt wordt gekenmerkt door een grote onzekerheid, onder andere door geopolitieke en economische spanningen en de opkomst van AI. Werkgevers reageren op deze onvoorspelbaarheid met een voorzichtiger houding ten opzichte van nieuwe aanwervingen.

VDAB publiceert zijn jaarlijkse knelpuntberoepenlijst. Deze lijst is een prioriteitenlijst van beroepen waarvoor de invulling van vacatures moeilijker verloopt dan voor de andere beroepen. Ondanks de evolutie naar een iets minder krappe arbeidsmarkt, blijft Vlaanderen kampen met een demografische druk door de vergrijzing. Dat blijkt uit het jaarlijks onderzoek van VDAB naar de knelpuntberoepen: de zoektocht naar een aanzienlijk aantal profielen blijft uiterst moeilijk. Daarbij ligt het vinden van kandidaten niet altijd aan een tekort op de arbeidsmarkt maar is er vaak een mismatch tussen de beschikbare kandidaten en de profielen die gezocht worden door werkgevers. Ook specifieke arbeidsomstandigheden bemoeilijken soms het invullen van vacatures.

Het onderzoek naar de knelpuntberoepen is steeds gebaseerd op twee pijlers: een kwantitatieve analyse van VDAB-gegevens van vacatures en werkzoekenden en een kwalitatieve bevraging van VDAB-experten en sectororganisaties. Dit jaar kreeg de beroepenstructuur die VDAB gebruikt, een grondige update. Daardoor is het niet mogelijk om de knelpuntberoepen van vorige jaren te vergelijken met de nieuwe lijst knelpuntberoepen.

227 knelpuntberoepen in 2026

Ondanks de minder krappe arbeidsmarkt blijft het voor werkgevers bij veel beroepen moeilijk om geschikte kandidaten te vinden.

Verpleegkundige is één van de grootste knelpuntberoepen net zoals accountant. Hoewel vele industriële sectoren met herstructureringen en faillissementen kampen, is het tekort aan technische profielen groot en blijft de zoektocht naar technisch personeel voor vele werkgevers bijzonder moeilijk. Zo is meer dan de helft van de tien grootste knelpuntberoepen een technische functie binnen industrie of bouw. Binnen de bouwsector gaat het hierbij over werfleider en calculator bouw. Industrieel elektromecanicien, insteller-omsteller verspaning, technicus werf-, landbouw- en hefmachines en verantwoordelijke industrieel onderhoud behoren tot de grootste industriële knelpuntberoepen. Vrachtwagenbestuurder en medewerker tuinbouw vervolledigen het overzicht van de grootste tien knelpuntberoepen.

Daarnaast blijven andere ‘vaste waarden’ zoals horecapersoneel, begeleiders kinderopvang en andere zorgberoepen knelpuntberoepen.

Mismatch

De oorzaak van het knelpunt ligt niet altijd bij een tekort aan kandidaten. De vraag naar specifieke (combinaties van) competenties zoals communicatieve vaardigheden, klantvriendelijkheid, commercieel-technische kennis en talenkennis maakt het soms moeilijk om geschikte werknemers te vinden. Gebrek aan ervaring, de juiste attitude voor de job of mobiliteitsproblemen vormen dikwijls bijkomende hinderpalen. Daarnaast bemoeilijken ook specifieke arbeidsomstandigheden zoals zwaar fysiek werk, weekend- en avondwerk, deeltijdse en tijdelijke contracten, het vinden van kandidaten. De kloof tussen de verwachtingen van kandidaten en werkgevers is soms groot en bemoeilijkt een vlotte invulling van vacatures.

Vergrijzing en Artificiële Intelligentie

De Vlaamse arbeidsmarkt staat voor structurele uitdagingen. Enerzijds zorgt de vergrijzing nog een hele tijd voor de uitstroom van grote groepen ervaren werkkrachten. Dit geeft in veel sectoren aanleiding tot een grote vervangingsvraag, naast een eventuele uitbreidingsvraag. Zeker de gezondheids- en welzijnszorg wordt sterk met de vergrijzing geconfronteerd, zowel bij zorgverleners als bij zorgvragers. Anderzijds zijn er signalen dat het voor starters moeilijker wordt om de arbeidsmarkt te betreden. De kans bestaat dat AI-systemen vaker instaptaken zullen overnemen waardoor meer vraag zal komen naar profielen met meer specifieke of geavanceerde vaardigheden en kennis.

De arbeidsmarkt in Vlaanderen is iets minder krap, maar kent nog steeds grote uitdagingen. De vergrijzing zorgt voor een structurele uitstroom, maar een hardnekkige mismatch en specifieke arbeidsomstandigheden belemmeren de invulling van vacatures. De mate waarin AI een impact zal hebben op competenties van werknemers en mogelijk ook op de tewerkstelling zelf zal pas de volgende jaren echt zichtbaar worden.

Bron: VDAB