Het leven is een feest. En het belangrijkste is om daarin te geloven, want zonder dat geloof zal het niet eenvoudig zijn om onder alle omstandigheden een positieve instelling te behouden.
Waarom? Omdat de conflictueuze aard van de huidige wereld en de recente ontwikkelingen de ongebreidelde uiting van primaire driften op elk moment en op elke plaats in de hand werken. Brutaliteit dringt zich op in de meeste van onze relaties. Kortom, de heersende agressiviteit en het systematische kleineren worden de norm in de samenleving en dus ook op het werk!

Om hierop te reageren en aangezien het niet mogelijk is om ‘het maar op zijn beloop te laten’, moeten we dubbel zo waakzaam en positief zijn. Laten we even stilstaan bij drie alledaagse voorbeelden van wat we middelmatig gedrag noemen, zoals we dat zien in de ogenschijnlijk vreedzame en beschaafde werking van onze bedrijven.

Het verzuim als uitdaging

Dit is het favoriete wapen van ontevreden medewerkers en de redenering achter hun plotselinge verdwijning… ‘Aangezien de werkgever niet wil ingaan op mijn verzoek om flexibiliteit, waardering en aanpassing van mijn functie, zal ik hem laten zien dat dit onontbeerlijk is en mijn ontevredenheid uiten door vaak en/of langdurig afwezig te zijn. Vroeg of laat zal hij het begrijpen en zal hij geen andere keuze hebben dan aan mijn eisen tegemoet te komen…’ Het principe is eenvoudig. En gebaseerd op hypocrisie en chantage. In de meeste gevallen komen we terecht in een vicieuze cirkel waarin communicatie onmogelijk wordt. Er zijn namelijk maar weinig werkgevers en managers die het initiatief nemen om contact te houden met een werknemer die afstand heeft genomen van het bedrijf. De werknemer, die denkt een duidelijke boodschap te hebben gegeven over zijn behoeften, beseft niet altijd hoe destructief deze aanpak is voor een vertrouwensrelatie die dagelijks moet worden gevoed om te kunnen blijven bestaan.
Dit is absoluut niet de juiste methode.

Domheid verheven tot Olympische discipline.

Wanneer we een leidinggevende of HR-manager ontmoeten die zonder te lachen zegt dat we de realiteit onder ogen moeten zien en dat ‘het onmogelijk is om alleen maar sterren en solide collega’s in ons personeelsbestand te hebben’, is dat voor ons het eerste teken van berusting. Het kan gebeuren dat de recruiter geen andere keuze heeft dan nieuwe werknemers aan te nemen die niet bepaald uitblinken door hun levendigheid…
Maar het minimum dat verwacht wordt, is dat ze elke ochtend met een maximale beschikbaarheid en openheid komen, en idealiter met een beetje zin om te leren, zodat ze ’s avonds naar huis gaan met minder onwetendheid en zelfs wat slimmer. Daarom voelt het management zich soms machteloos tegenover mensen die luiheid en domheid als een vaandel dragen… Kalm blijven tegenover een staarende blik is een uitdaging. Nog een uitdaging! Het is een test van geduld waarvan we hopen dat die beloond wordt op de dag dat het licht gaat branden in bepaalde hersenen waarvan we dachten dat ze uitgeschakeld waren.

Verbergen ten koste van alles

Tot slot zijn er nog onze favoriete oplichters, die we graag meedogenloos opsporen… Ze zijn niet talrijk, maar wel erg schadelijk. Ook in onze organisaties zijn er enkele verdraaide geesten, meesters in de kunst om informatie te beheren naar eigen goeddunken. Kunnen we in dit tijdperk van totale transparantie – vrijwillig of niet – nog steeds verstoppertje spelen met de gegevens die ons in staat stellen onze bedrijven te leiden? Om verschillende redenen (bescherming van posities, wraak, latente conflicten…) ontwikkelen sommigen verbergtechnieken die niet onderdoen voor de beste spionagefilms. Het is een vlucht naar voren, een bijna suïcidaal gedrag… En er is een scherpzinnige manipulator voor nodig om dit vol te houden… maar die kan nooit standhouden tegen een open confrontatie of een collectieve aanpak

Dit gedrag, dat we voor onze wekelijkse redactionele oefening als middelmatig bestempelen, bestaat. Wie kan dat ontkennen? Laten we het begrijpen: het is meestal het gevolg van onze werkwijzen, waarbij het individu vaak bovenaan de piramide staat. Hij/zij kan daar niet alleen staan.
In onze bedrijven kunnen we niet reageren op contraproductief gedrag met lichtzinnigheid en naïef enthousiasme. Het zijn voortdurende tests van het geduld en het inlevingsvermogen die nodig zijn in het menselijke avontuur dat samenwerken is. Dat is ongetwijfeld de prijs die we moeten betalen om uiteindelijk te kunnen vaststellen dat het leven (echt) een feest is.

Jean-Paul Erhard