De economische bedrijvigheid in België trok in het eerste kwartaal van 2026 aan, nadat deze in het laatste kwartaal van 2025 vrijwel was gestagneerd. De bedrijfsleiders die voor de nieuwste Business Echo van de NBB werden bevraagd, waren echter voorzichtig over de groei in het tweede kwartaal.

De ondervraagden wezen op de sterke tegenwind als gevolg van een kwetsbare en ongelijkmatige vraag, hernieuwde onzekerheid en de sterke stijging van de energieprijzen, maar verwachtten over het algemeen geen bruuske daling van de bedrijvigheid.

De werving is vertraagd, terwijl het tekort aan arbeidskrachten zich steeds meer beperkt tot specifieke beroepen

Op jaarbasis is de werving vertraagd en zijn de spanningen op de arbeidsmarkt afgenomen. In veel bedrijfstakken gaven bedrijven aan dat ze voorzichtiger te werk gaan bij de werving, meer vertrouwen op natuurlijk verloop en minder een beroep doen op tijdelijk personeel of overuren. Tegelijkertijd blijven er tekorten bestaan voor bepaalde technische en gespecialiseerde beroepen, waaronder ingenieurs, operatoren, onderhoudspersoneel en werknemers met digitale of AI-gerelateerde vaardigheden. Daardoor is de vraag naar arbeidskrachten meer geconcentreerd en niet over het algemeen afgenomen.

De inflatoire druk is toegenomen en de winstmarges staan onder druk

De winstgevendheid en het concurrentievermogen blijven onder druk staan. Veel bedrijven meldden hernieuwde druk van energie-, transport- en, in sommige gevallen, financieringskosten, terwijl ze zich ook schrap zetten voor een mogelijke nieuwe loonschok in de komende kwartalen. Hoewel de meeste respondenten verwachten dat ten minste een deel van deze hogere kosten zal worden doorberekend in de verkoopprijzen, beperken de hevige concurrentie en een zwakkere vraag het prijszettingsvermogen in verschillende bedrijfstakken. Als gevolg daarvan richten bedrijven zich op kostenbeheersing, het beperken van de indienstnemingen en productiviteitsverhogende investeringen om hun winstmarges te beschermen.

Er wordt nog steeds geïnvesteerd, maar op een gerichte manier

De investeringsplannen worden gehandhaafd, maar zijn vaak zeer gericht en concentreren zich op automatisering, digitalisering, AI, onderhoud en andere efficiëntieverhogende maatregelen in plaats van op een algemene uitbreiding van de capaciteit. Hoewel de financieringsvoorwaarden over het algemeen niet als een belemmering worden beschouwd, wezen respondenten vaak op onzekerheid, complexe vergunningsprocedures, de regelgevingslast en infrastructurele knelpunten – met name problemen met de netaansluiting – als factoren die invloed hebben op het tijdstip, de omvang en de locatie van investeringen. Verschillende bedrijven met internationale activiteiten gaven aan dat dergelijke belemmeringen België en Europa als investeringslocaties steeds minder aantrekkelijk maken.

De dynamiek verschilt per bedrijfstak

De bedrijvigheid in de verwerkende industrie staat nog steeds structureel onder druk, maar zou in het tweede kwartaal wel eens veerkrachtiger kunnen blijken dan verwacht. Voor veel van de ondervraagde bedrijven werden de kortetermijngevolgen van de recente stijging van de energieprijzen deels opgevangen door afdekkingsstrategieën, contractuele flexibiliteit en, in sommige gevallen, een tijdelijke frontloading van orders. De farmaceutische sector blijft op korte termijn veerkrachtig, terwijl de duidelijke groei in de defensiesector opvalt.

De bedrijvigheid in de bouwnijverheid is gematigd, vooral wat nieuwbouwwoningen betreft. De renovatie- en infrastructuurwerkzaamheden ondersteunen de bedrijvigheid enigszins, maar vertragingen in vergunningsprocedures en algemenere infrastructuurbelemmeringen blijven de bouwnijverheid sterk onder druk zetten en staan de vooruitzichten op herstel in de weg.

De bedrijvigheid in de vastgoedsector is gemengd. Hoewel de activiteit op de secundaire woningmarkt relatief stabiel is, blijft ze zeer gematigd voor nieuwbouwwoningen, als gevolg van beperkingen op het vlak van betaalbaarheid, hoge kosten en aanhoudende onzekerheid.

Detailhandelaars maken gewag van een gematigde vraag, aangezien consumenten zeer prijsgevoelig blijven en hun uitgaven steeds meer beperken tot de koopjesperiodes. De sterke concurrentie blijft het prijszettingsvermogen beperken en drukt de winstmarges.

De bedrijvigheid op het gebied van logistiek en opslag is over het algemeen stabiel. De groei blijft gematigd omdat klanten voorzichtig zijn met betrekking tot voorraden en uitbreiding. De winstmarges staan nog steeds onder druk en structurele knelpunten – waaronder problemen met vergunningen en infrastructuur – blijven aanzienlijke belemmeringen vormen.

Ondernemingen in de dienstverlening aan bedrijven schetsen een steeds meer uiteenlopend beeld. De vraag naar diensten op het vlak van ICT en digitalisering blijft sterk, terwijl andere segmenten te maken hebben met uitgestelde projecten, kleinere budgetten en toenemende druk op de winstmarges, doordat kostenbesparingen bij klanten de vraag afremmen.

Bron: NBB