Nieuw onderzoek toont aan dat bedrijfsleiders na een periode van ‘AI-hype’ steeds realistischer en pragmatischer omgaan met hun AI-strategieën en AI ook inzetten in hun besluitvorming. Het Capgemini Research Institute publiceert een rapport over de vooruitzichten rond AI, The multi-year AI advantage: Building the enterprise of tomorrow, samen met een themarapport over AI en besluitvorming, How AI is quietly reshaping executive decisions. Bij de start van 2026 suggereert het onderzoek dat organisaties en hun leiders doelgerichter moeten omgaan met governance, vaardigheden, verantwoordelijkheid en de samenwerking tussen mens en AI om de volledige transformatieve waarde van AI te realiseren.

Versnelling van AI-investeringen om competitief te blijven en langetermijnwaarde te creëren

Volgens The multi-year AI advantage: Building the enterprise of tomorrow, gebaseerd op een enquête bij 1.505 leidinggevenden van grote organisaties wereldwijd, heeft 38% van de organisaties al generatieve AI-use cases operationeel in gebruik, terwijl zes op de tien organisaties momenteel agentic AI-toepassingen verkennen. Bijna de helft van de Chinese organisaties test of implementeert agentic AI en loopt daarmee voor op Amerikaanse en Europese organisaties. Twee derde van de bedrijfsleiders gelooft dat zij strategische kansen missen en hun concurrentievoordeel verliezen als zij AI niet even snel opschalen als hun concurrenten.

Tegelijk evolueert de manier waarop organisaties het succes van AI meten. Operationele efficiëntie en kostenbesparing zijn niet langer de enige maatstaven. Nieuwe ROI-indicatoren omvatten omzetgroei, risicobeheer en compliance, kennisbeheer en klantervaring en personalisatie. Bedrijfsleiders wereldwijd zijn zich meer dan ooit bewust van de noodzaak om controle te behouden over hun kritieke assets. Meer dan de helft van de organisaties geeft vandaag prioriteit aan datasoevereiniteit, om ervoor te zorgen dat gevoelige of gereguleerde data onder hun eigen controle blijft.

Organisaties plannen in de toekomst om hun AI-investeringen verder op te voeren, met prioriteit voor functies met duidelijk afgebakende processen en meetbare resultaten. Ze geven aan op te schuiven van experimenteren naar het creëren van duurzame langetermijnwaarde. Bijna twee derde zegt AI-projecten met minder toegevoegde waarde tijdelijk stop te zetten om middelen te heroriënteren naar domeinen met een grotere impact. Gemiddeld verwachten organisaties in 2026 5% van hun jaarlijkse bedrijfsbudget[1] te besteden aan AI-initiatieven, tegenover 3% in 2025. De focus ligt daarbij op infrastructuur, data, governance en het bijscholen van medewerkers, als fundament voor bredere AI-adoptie en impact.

“We zijn een nieuwe, meer pragmatische en realistische fase van AI-gedreven transformatie ingegaan, met aandacht voor grootschalige, organisatiebrede implementaties op lange termijn. die verbeteren niet alleen productiviteit, maar ook omzet, klantervaring, risicobeheer, innovatie en besluitvorming,” zegt Pascal Brier, Chief Innovation Officer bij Capgemini en lid van het Group Executive Committee. “AI heeft een kritische drempel overschreden. De vraag is niet langer of organisaties AI moeten inzetten, maar hoe zij het verankeren in het DNA van de onderneming. Bij het ingaan van 2026 geven veel organisaties terecht prioriteit aan sterke AI-fundamenten zoals data, governance en de samenwerking tussen mens en AI. Maar één andere factor springt eruit als cruciaal voor succesvolle AI-implementaties: leiderschapsbereidheid. AI speelt ook een steeds grotere rol in strategische besluitvorming. Hoe leiders een duidelijke visie formuleren voor het gebruik van AI in de hele organisatie en daar verantwoordelijkheid voor nemen, zal bepalend zijn om het transformatieve potentieel van AI effectief te benutten.”

AI hertekent de besluitvorming

Daarnaast onderzocht het themarapport How AI is quietly reshaping executive decisions de impact van AI op besluitvorming bij 500 CXO’s, waaronder 100 CEO’s. Meer dan de helft van de CXO’s gebruikt vandaag AI om strategische beslissingen te ondersteunen of te informeren, hetzij actief, een trend die naar verwachting binnen drie jaar meer dan zal verdubbelen, hetzij selectief. Nog eens bijna een derde is momenteel aan het experimenteren met AI. Waar CXO’s AI vandaag vooral inzetten voor e-mails, vergaderverslagen en documenten, en voor onderzoek en analyse, verwachten zij binnen drie jaar AI vooral te gebruiken om strategisch denken te versterken en uit te dagen.

Vroege adoptie levert nu al tastbare waarde op. Meer dan de helft van de CXO’s rapporteert een kortere doorlooptijd en lagere kosten bij besluitvorming, evenals verbeteringen in creativiteit en vooruitziendheid dankzij AI. Tegelijk is het voor leiders duidelijk dat AI een hulpmiddel blijft en geen vervanging vormt voor menselijk oordeel. Slechts 1% van de CXO’s gelooft dat AI in de komende één tot drie jaar autonoom bepaalde strategische beslissingen zou kunnen nemen.

CEO’s, CFO’s en COO’s zijn zich ook bewust van de implicaties van AI-gedreven besluitvorming. Slechts 41% van hen rapporteert een bovengemiddeld vertrouwen in AI voor beslissingen op directieniveau. De belangrijkste zorgen bij alle CXO’s hebben betrekking op juridische en veiligheidsrisico’s, evenals de moeilijkheid om door AI beïnvloede beslissingen uit te leggen. Bovendien blijft een groot deel van het topmanagement terughoudend om publiek te communiceren over hun eigen gebruik van AI. Slechts 11% van de CXO’s zegt vandaag het gebruik van AI in zakelijke beslissingen te benadrukken of dit in de toekomst te plannen. Wie dat liever niet doet, verwijst naar reputatierisico’s wanneer AI-ondersteunde beslissingen verkeerd uitpakken en naar onzekerheid over hoe klanten, partners en het brede publiek het gebruik van AI percipiëren.

Bron & Methodologie van de rapporten
Voor het rapport The multi-year AI advantage: Building the enterprise of tomorrow werden 1.505 leidinggevenden bevraagd van organisaties met een jaarlijkse omzet van meer dan 1 miljard dollar, actief in 15 sectoren in Noord-Amerika, Europa, Azië-Pacific en Latijns-Amerika. Al deze organisaties hebben AI al op beperkte of volledige schaal geïmplementeerd. De bevraagde executives bekleedden functies op directieniveau of hoger. Het onderzoek werd uitgevoerd in november 2025.

Voor het rapport How AI is quietly reshaping executive decisions voerde het Capgemini Research Institute een kwantitatieve enquête uit bij 500 C-level executives, waaronder 100 CEO’s. De bevraagde executives werken bij organisaties met een jaarlijkse omzet van meer dan 10 miljard dollar, verspreid over 16 landen en 13 sectoren. Het onderzoek werd uitgevoerd in augustus en september 2025 en aangevuld met inzichten uit diepte-interviews met zes C-level executives.